Każde pomieszczenie, w którym pracują ludzie, powinno być oświetlone w ten sposób, aby zapewnić im naj największe bezpieczeństwo, a także wygodę widzenia spełniającą podstawowe normy. Natężenie oświetlenia na stanowisku pracy, reguluję norma PN-EN 12464-1:2004, której stanowczo należy przestrzegać w trakcie projektowania oświetlenia w pomieszczeniach dla pracowników. Tego typu wymagania oświetleniowe pomieszczeń nie są zbyt trudne do zrealizowania przy pomocy energooszczędnej technologii LED, w której mamy do wyboru szereg produktów, posiadających różną moc i intensywność światła.

oświetlenie stanowiska pracy

Natężenie oświetlenia na stanowisku pracy

Oświetlenie stanowiska pracy powinniśmy rozpocząć od jego odpowiedniego zaprojektowania. Równomierne rozmieszczenia lamp pozwoli nam na odpowiednie oświetlenie, nawet większego pomieszczenia. Musimy pamiętać o tym, aby zamontowane przez nas oprawy świetlne spełniały normy oświetlenia pomieszczeń. Pomiary oświetlenia na stanowiskach pracy, możemy wykonać przy użyciu profesjonalnych urządzeń, jak i tych ogólnie dostępnych na rynku. Obecnie wykonując oświetlenie danego pomieszczenia, wystarczy, że zgłosimy się z projektem do sklepu, który w odpowiednim programie, wykonana te wszystkie czynności za nas (tak jest w naszym).

Natężenie światła

Powyższa tabela przedstawia normy oświetlenia na stanowisku pracy, w zależności od jej rodzaju. Natężenie oświetlenia na stanowisku pracownika obsługującego monitor powinno wynosić minimum 500 lx, tyle samo co natężenie światła w biurze. Jest to najczęstszy wymóg oświetleń dla pracowników biurowych, dlatego optymalne natężenie oświetlenia przy pisaniu i czytaniu również będzie wynosić 500 lx. Wymogi oświetlenia na stanowisku pracy są różne i w większości zależą od rodzaju pracy, jakiej będziemy w nim wykonywać. Intensywność światła ma bardzo duży wpływ nie tylko na bezpieczeństwo pracy, ale także jej efektywność, jak i wygodę samych pracowników. Optymalne natężenie oświetlenia na stanowisku pracy biurowej pozwoli zwiększyć efektywność pracy, jak i zmniejszy zmęczenie, które bardzo często powodowały tradycyjne źródła światła.

Norma oświetleniowa

Norma oświetleniowa

Wszystkie wymogi oświetlenia na stanowisku pracy są zapisane w normie PN-EN 12464-1 „Światło i oświetlenie - Oświetlenie miejsc pracy". W tej instrukcji zawarto informację, że najmniejsze natężenie oświetlenia, w którym dostrzeżemy rysy ludzkiej twarzy, musimy wynosić 20 lx. Dla przykładu w słoneczny dzień, w miejscu niezacienionym będziemy świadkami natężenia światła o wartości nawet 100000 lx. Czym jest więc parametr Luks? Jest to jednostka natężenia oświetlenia, która stanowi moc strumienia świetlnego, który pada na m2 powierzchni. Czyli jest to po prostu ilość lumenów padająca na obszar o podanych wymiarach.

oświetlenie miejsca pracy

Dlaczego norma oświetleniowa jest taka ważna?

Oświetlenie pomieszczeń i stanowisk pracy nie tylko wpływa pozytywnie na samą jej efektywność, ale przede wszystkim na zdrowie pracowników. Oświetlenie spełniające wszystkie normy pozytywnie wpłynie na stan naszych oczu, które w czasie pracy przy komputerze, czy na innym stanowisku, będą zmuszane do maksymalnego wysiłku. Oczywiście podobnie będzie przypadku hal produkcyjnych, czy magazynów, gdzie łatwiej o przypadkowy wypadek w miejscu, w którym jest zbyt ciemno, aby pracować. Optymalne natężenie oświetlenia w magazynie znacznie zmniejszy ryzyko przypadkowego wypadku i bezpośrednio zwiększy bezpieczeństwo ludzi w nim pracujących.

natężenie oświetlenia w magazynie

Natężenie światła w biurze

Natężenie oświetlenia na stanowisku pracy biurowej też zostało uwzględnione w aktualnej normie. Średnie natężenie oświetlenia w biurze, w którym pracują ludzie, nie powinno być niższe niż 300 lx, a sam blat biurka powinien mieć minimum 500 lx. Polskie normy oświetlenia stanowiska pracy bardzo dokładnie podchodzą do tematu natężenia oświetlenia ze względu na bezpieczeństwo, jak i zdrowie pracowników, dlatego powinny być one zawsze przestrzegane w 100%. Norma natężenia oświetlenia dla pomieszczeń biurowych mówi również o stałej pracy przy komputerze i monitorze. Natężenie oświetlenia na stanowisku pracownika obsługującego monitor zarówno to dzienne, jak i sztuczne nie powinno być niższe niż 500 lx. Zadbać o to musi przede wszystkim pracodawca organizujący stanowiska pracy.

Natężenie światła w biurze

Pomiary oświetlenia na stanowiskach pracy

Do przeprowadzenia pomiarów natężenia oświetlenia w pomieszczeniu nie są wymagane dodatkowe uprawnienia i może wykonać je dowolna osoba, wyznaczona przez pracodawcę, lub on sam. Jednym z koniecznych warunków tego rodzaju pomiarów jest jednak odpowiednia wiedza, pozwalająca na swobodną obsługę luksomierza. Luksomierz to urządzenie dostępne w praktycznie każdym sklepie elektrycznym, jednak aby pomiar był jak najbardziej realny i dokładny powinniśmy wykonywać je w odpowiedni sposób i według podstawowych pojęć zawartych w normie PN-EN 12464-1:2004.

Pomiary oświetlenia na stanowisku pracy

W trakcie pomiarów dotyczących oświetlenia stanowiska pracy powinniśmy sporządzać odpowiednią dokumentację potwierdzającą jego zgodność z aktualnymi normami. Oświetlenie powinno spełniać normy, a także podstawowe zasady BHP. Dokumentacja na temat natężenia światła w miejscu pracy powinna zawierać:

  • Dane firmy wykonującej pomiary.
  • Datę i godzinę pomiarów.
  • Rodzaj przyrządu pomiarowego i jego ważną legalizację.
  • Miejsce wykonywania pomiarów.
  • Szkic rozmieszczenia stanowisk pracy
  • Rodzaj i liczbę opraw świetlnych oraz szkic ich rozmieszczenia, wysokość zawieszenia.
  • Stopień zabrudzenia aktualnych opraw.
  • Liczbę uszkodzonych lamp.
  • Opis pola pracy na danym stanowisku.
  • Dokładnie zaznaczone miejsca pomiaru.
  • Występowanie efektu stroboskopowego i sposoby ograniczenia tętnienia światła.
  • Wartość natężenie światła w wyznaczonych punktach, jak i średnią dla całego pomieszczenia.
  • Obliczenia potwierdzające zgodność z polskimi normami oświetleniowymi.
  • Ocenę, stwierdzającą, czy oświetlenie spełnia normy.
  • Wszystkie potrzebne wnioski i zlecenia.
  • Dane osoby lub osób wykonujących pomiary.